historische lezingen

Koken met Magirus. Het Koocboec van Antonius Magirus (1612) en de keuken van de Gouden Eeuw


Lezing door Garrelt Verhoeven

'Spaensche pap', 'pottagien' en allerhande 'taerten' en 'toerten'; Het zijn enkele van de talrijke recepten uit het Koocboec oft familieren keukenboec dat de Vlaming Antonius Magirus in 1612 samenstelde. Garrelt Verhoeven kon voor de Universiteitsbibliotheek van Leuven recent de hand leggen op een uiterst zeldzame eerste druk, die meer dan vier eeuwen eerder (in 1612) juist in die stad werd gedrukt. In 2010 verwierf hij voor de Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam al een niet minder zeldzaam exemplaar van de tweede druk van het boekje (uitgegeven in Antwerpen in 1655).

Magirus bewerkte voor zijn bijzondere kookboekje ca 170 recepten uit de befaamde Opera dell'arte dell cucinare (Venetië 1570), de 'bijbel van de Italiaanse keuken' geschreven door de pauselijke kok Bartholomeo Scappi. De gerechten en recepten van Magirus zijn even heerlijk als verrassend eigentijds, en hij beschrijft ze met veel smaak en humor. Met zijn goedkoop uitgegeven kookboekje wilde hij bereiken dat de 'juffrouwen' in de keukens spannender, maar vooral ook lekkerder zouden gaan koken.
familieren keukenboec
Daarmee kan Magirus worden beschouwd als een verre voorloper van de televisiekoks van vandaag. Inmiddels hebben tal van befaamde Nederlandse chef-koks als Peter Lute, Alain Caron en Robert Kranenborg de recepten van Magirus opnieuw en op geheel eigen wijze bereid, onder meer voor televisieprogramma's als De Wereld Draait Door en Binnenstebuiten. Daarmee bereikt Magirus vier eeuwen na het verschijnen van zijn kookboek opnieuw een enorm publiek en inspireert hij nieuwe generaties van koks en keukenmeiden.

Aan de hand van de vroegste gedrukte kookboeken die bewaard worden bij de Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam en in de Universiteitsbibliotheek van Leuven vertelt Garrelt Verhoeven over de geschiedenis van de keuken en kookboeken in de zeventiende eeuw in de Lage Landen. Uiteraard met bijzondere aandacht voor het intrigerende kookboekje van de Leuvense (?) fijnproever Antonius Magirus. Het verhaal wordt geïllustreerd met een uitvoerige PowerPointpresentatie met afbeeldingen van en uit oude kookboeken uit de collecties van de Universiteit van Amsterdam en die van de KU Leuven.

Spreker
Garrelt Verhoeven (1966) is boekhistoricus en is sinds 2015 Hoofd Erfgoed & Cultuur bij de Universiteitsbibliotheek van de KU Leuven. Hij was lange tijd verbonden aan de Universiteit van Amsterdam als hoofdconservator van de Bijzondere Collecties.
Garrelt Verhoeven
Hij is mede verantwoordelijk voor de herwaardering van de collecties op het gebied van de geschiedenis van de voeding bij de UvA en bereidde de komst voor van de omvangrijke Gastronomische Bibliotheek Amsterdam (de bibliotheek van Joop Witteveen, Bart Cuperus en Johannes van Dam) naar de Bijzondere Collecties. Hij is nog altijd bestuurslid van de Stichting Gastronomische Bibliotheek Amsterdam en maakt deel uit van de jury van de Johannes van Damprijs. Hij werkte voor televisie en evenementen rond historische kookboeken eerder samen met chef-koks Robert Kranenborg (DWDD), Peter Lute, Alain Caron (o.a. BinnensteBuiten).

Duur
De lezing duurt ca. 60 minuten waarna er ruim de gelegenheid is tot het stellen van vragen (ca 30 minuten).

Diner
Het programma kan in overleg worden uitgebreid met een proeverij op maat, al dan niet is samenwerking met een chef-kok (inclusief kookdemonstratie). Voor bescheiden groepen (tot ca. 50 personen) kan ook een compleet Magirus-diner worden verzorgd (vijf gangen), waarbij de lezing tussen de gangen door gepresenteerd wordt. Prijs is afhankelijk van het precieze programma en de beoogde chef-kok.

Faciliteiten
De lezing is geschikt voor gezelschappen van 25 tot ca 250 personen. Een goede beamer met een aangesloten laptop is benodigd, of een andere wijze van presentatie van de powerpoint-presentatie.

Kosten
De prijs voor deze lezing bedraagt 750 € (exclusief reiskosten), voor het programma van 1,5 uur. Desgewenst kan de lezing worden uitgebreid met een proeverij van gerechten uit het Koocboec van Magirus en een kookdemonstratie. Prijs in overleg afhankelijk van de specifieke wensen.

Contact en organisatie
De lezingen van Garrelt Verhoeven worden georganiseerd door Heske Kannegieter van Stichting De Kan. Voor meer informatie en boekingen kunt u contact opnemen via het onderstaande adres:

Stichting De Kan
info@kantien.nl


De Kan Heske Kannegieter
Binnenkadijk 237
1018 ZG Amsterdam
020 6275794  06 43902436
info@kantien.nl
De Kan
Garrelt Verhoeven
Garrelt Verhoeven